Qigong
Qigong is een eeuwenoude Chinese bewegingskunst waarin lichaam, ademhaling, aandacht en energie met elkaar worden verbonden. Het Chinese woord qi wordt vaak vertaald als levensenergie en gong verwijst naar het beoefenen, ontwikkelen en verfijnen van een vaardigheid. Qigong betekent daarmee letterlijk het werken met qi. Binnen de Synergie Methode wordt qigong gebruikt als een praktische manier om het lichaam te activeren, de aandacht naar binnen te brengen en de natuurlijke beweging en doorstroming van energie te ondersteunen. De bewegingen worden uitgevoerd met aandacht voor houding, ademhaling en intentie. Soms zijn ze langzaam en vloeiend, soms krachtiger en dynamischer. Er wordt afgewisseld tussen spanning en ontspanning, tussen bewegen en stilstaan. Juist deze verschillende kwaliteiten maken qigong tot een veelzijdige oefenmethode.
Qigong binnen de Synergie Methode
Binnen de Synergie Methode staat qigong naast yoga, ontspanning en acupunctuur. De verschillende disciplines hebben ieder hun eigen achtergrond en manier van werken, maar kunnen elkaar aanvullen. Waar yoga uitnodigt tot het bewust ervaren van houding, beweging en adem, kan qigong een andere
ingang bieden via het werken met qi, vloeiende bewegingen, statische houdingen en gerichte aandacht. Acupunctuur werkt vanuit de traditionele Chinese geneeskunde met een andere methode, terwijl ontspanning ruimte geeft voor herstel en verstilling. De overeenkomst is de aandacht voor het geheel. Niet alleen het lichaam als iets dat moet functioneren, maar het lichaam als een bron van informatie. Niet alleen inspanning, maar ook herstel. Niet alleen denken, maar ook voelen. Qigong hoeft daarom niet ingewikkeld te zijn. Een paar minuten bewust staan, een serie bewegingen uit ba duan jin of een korte dynamische oefening kan al een moment van verbinding creëren.
Bewegen vanuit het geheel
In qigong wordt het lichaam niet als een verzameling losse onderdelen gezien. Een beweging begint misschien bij de handen of armen, maar werkt door in de schouders, wervelkolom, bekken en benen. Het hele lichaam doet mee. Daarbij is lichaamsbewustzijn een belangrijk uitgangspunt. U leert niet alleen een beweging uitvoeren, maar vooral voelen wat er tijdens de beweging gebeurt. Hoe staat u? Waar is spanning aanwezig? Waar kan het lichaam meer ruimte krijgen? Hoe verplaatst het gewicht zich? En hoe beweegt de adem mee? Door deze aandacht wordt een ogenschijnlijk eenvoudige beweging steeds verfijnder. De ademhaling ondersteunt dit proces. In veel qigong oefeningen worden adem en beweging me telkaar gesynchroniseerd. De adem kan de beweging begeleiden en helpt om aandacht en lichaamsbeweging met elkaar te verbinden.
Energie opbouwen
en laten stromen
Binnen de traditionele Chinese benadering is qi een belangrijk begrip. Qi wordt gezien als een vorm van levensenergie die door het lichaam beweegt. Qigong is gericht op het cultiveren, reguleren en laten circuleren van deze energie. U kunt dit tijdens de beoefening op verschillende manieren ervaren. Misschien voelt u warmte in uw handen, meer ruimte in het lichaam, een verandering in uw ademhaling of een groter gevoel van
levendigheid. Soms is de ervaring heel subtiel. Het hoeft niet direct benoemd of verklaard te worden. Het belangrijkste is dat u leert waarnemen. Door regelmatig te oefenen ontstaat meer vertrouwdheid met de eigen lichamelijke signalen. U ontwikkelt aandacht voor houding, ademhaling, spanning, ontspanning en beweging. Daarmee wordt
qigong niet alleen een serie oefeningen, maar een manier om bewuster met het lichaam om te gaan.
Wu ji – staan en aanwezig zijn
Naast bewegende oefeningen kent qigong ook statische vormen. Een bekende houding is wu ji. Aan de buitenkant lijkt wu ji eenvoudig: u staat rechtop, met de voeten stevig op de grond en het lichaam ontspannen. Toch is het geen houding waarin u simpelweg stilstaat.
In wu ji wordt geoefend met uitlijning, balans, ademhaling, aandacht en het waarnemen van het lichaam. U voelt de verbinding met de grond, merkt hoe het gewicht verdeeld is en observeert wat er gebeurt wanneer u minder onnodige spanning gebruikt. Juist doordat de beweging ontbreekt, kunnen subtiele veranderingen beter voelbaar worden. Wu ji kan daarom worden gezien als een basis voor verdere qigong-beoefening. Het leert u aanwezig te zijn in het lichaam voordat u grotere bewegingen maakt.
Dynamische qigong
Een belangrijk onderdeel van qigong is de dynamische beoefening. Hierbij wordt het lichaam door verschillende bewegingsrichtingen en houdingen geleid. Strekken, openen, draaien, zakken, heffen en verplaatsen van het gewicht kunnen elkaar afwisselen. De bewegingen kunnen de gewrichten mobiliseren en het lichaam wakker maken. Tegelijkertijd wordt gewerkt met coördinatie, balans, kracht en concentratie. De bedoeling is niet om zoveel mogelijk beweging te maken, maar om beweging bewust en vanuit het geheel te ervaren. Binnen de dynamische vormen kan ook met verschillende gradaties van spanning worden gewerkt. Spanning en ontspanning zijn geen tegenpolen die elkaar uitsluiten. Een goede beweging vraagt soms om kracht en stabiliteit, terwijl een ander moment juist vraagt om loslaten en verzachten. Deze afwisseling maakt qigong interessant voor zowel het fysieke als het mentale aspect van de beoefening.
Ba duan jin – De Acht Brokaten
Een bekende qigong-serie is ba duan jin, de Acht Brokaten. Deze reeks bestaat uit acht oefeningen en behoort tot het klassieke repertoire van qigong binnen de Shaolin-traditie. De serie combineert verschillende bewegingsrichtingen en kwaliteiten met ademhaling, spanning en concentratie. De acht oefeningen bevatten onder andere verticale, horizontale en diagonale strekkingen, rotaties en bewegingen waarin kracht en loslaten elkaar afwisselen. Zo wordt het lichaam vanuit verschillende richtingen aangesproken. De oefeningen zijn relatief eenvoudig te onthouden en kunnen zowel door beginnende als meer ervaren beoefenaars worden beoefend. Ba duan jin laat mooi zien dat qigong meer is dan rustig bewegen. Sommige oefeningen vragen om actief strekken en kracht, andere om draaien, openen of juist het bewust loslaten van spanning. De waarde zit niet alleen in de vorm van de oefening, maar in de manier waarop u haar uitvoert: met aandacht, ademhaling, concentratie en verbinding met het hele lichaam.
Energie laten stromen
Qigong kan een moment van overgang zijn tussen drukte en rust. Een paar eenvoudige bewegingen aan het begin of einde van de dag kunnen helpen om bewust een pauze te creëren. Ook binnen een persoonlijk traject kan qigong worden gebruikt als praktische oefening om beweging, adem en aandacht met elkaar te verbinden. U hoeft geen ervaring te hebben. U hoeft geen bijzondere conditie te bezitten. En u hoeft de bewegingen niet perfect uit te voeren. Begin klein. Beweeg rustig. Adem natuurlijk. En vooral: merk op wat er gebeurt. Daarin ligt de essentie van qigong.